De joodse messias
Arnon Grunberg, De joodse messias, Vassallucci, 2004.
'De joodse messias' is niet het beste boek van Grunberg, maar wel zijn meest brutale. Beide conclusies hebben dezelfde oorzaak: Grunberg houdt in dit boek geen maat. Hij spot met alle wetten van een goed gecomponeerde roman. Het boek heeft in het begin een duidelijke hoofdpersoon (Xavier Radek) en een duidelijk doel (het troosten van alle Joden), maar na hoe verder je leest, hoe meer Grunberg verdwaalt op de zijpaden die hij inslaat. Xavier verdwijnt soms tientallen pagina's achter elkaar uit beeld. De hoofdverhaal valt totaal stil, en als Grunberg dat eindelijk weer oppakt, voert hij de lezer naar gebeurtenissen die niet logisch uit het voorafgaande volgen. Je moet er van houden. De inhoud daarentegen is Grunbergsiaanser dan ooit. Als je Grunbergs oeuvre opvat, zoals ik doe, als een poging om in ieder boek opnieuw te bewijzen dat ieder streven ijdel is, het leven slechts kan uitlopen op desillusie en teleurstelling en niets - maar dan ook niets - enige waarde heeft, ja, dan is 'De joodse messias' een klinkende gongslag. Juist omdat Grunberg (als Jood, dus gelegitimeerd) spot met de Holocaust, het grootste taboe in de Westerse wereld, onderstreept hij in deze roman zijn boodschap met de dikste stift die hij tot nog toe ter hand heeft genomen.
Maarten Dessing
Zal ik nu toch maar eens Grunberg gaan lezen? Dit lijkt me wel mooi. Of kan ik beter met zijn debuut beginnen?
Geplaatst door: Annemarie | 5 februari 2006 om 22:50
Zijn beste boeken vind ik 'Fantoompijn' en 'De geschiedenis van mijn kaalheid' (onder het pseudoniem Marek vd Jagt), en toch ook 'Blauwe maandagen' als autentieke schreeuw van puberwanhoop. Schrijf een recensie als je ze uit hebt. Weten we gelijk wat je ervan vond.
Geplaatst door: maarten | 6 februari 2006 om 8:07
ik weet niet wat Grunbergsiaans is want ik heb nooit een boek van hem gelezen, maar ik vind het een mooi woord.
Geplaatst door: mel | 28 maart 2006 om 17:45
Ik ben het toch niet helemaal met je eens. Ik heb het boek nog niet helemaal uit, maar ik kan er geen zinvolle of interessante verhaallijn in ontdekken. Het verhaal is te los gecomponeerd, de karakters komen niet tot leven(behalve de moeder en de vriend, wat mij betreft) en de motieven van de karakters zijn allemaal erg ongeloofwaardig of onbelangrijk. Bij tijd en wijle zijn de dialogen heel goed, met zeer grappige wendingen of rake typeringen, maar als verhaal gaat het echt helemaal nergens over. Zelfs niet over het onvermogen iets tot een goed einde te brengen in dit leven. Het is te gezocht, denk ik. Bij het lezen van de geschiedenis van mijn kaalheid had ik dit gevoel ook al, maar Blauwe Maandagen vond ik een erg goed boek. Die laatste is natuurlijk ook niet echt een verhaal, eerder een verzameling absurde situaties die zeer goed beschreven zijn. Nou ja, misschien is Grunberg niet helemaal mijn auteur? Ik heb van Capote toch meer genoten.
Geplaatst door: Jacco D. | 11 april 2006 om 9:20
Geweldig, geniaal - maar helaas viel het schokkende me wel mee, het spotten had van mij wel wat dikker aangezet mogen worden.
Geplaatst door: Literatuuraire | 28 april 2006 om 23:50
Tja. Ook de gevoelswaarde van spot is aan inflatie onderhevig. Wat twintig jaar geleden hard aankwam, raakt nu niemand meer. Grunberg gaat weliswaar ver (dat kun je toch niet ontkennen?), maar inmiddels zijn we zo gewend aan nietsontziende spot, dat hij niet echt schokt als hij de Holocaust belachelijk maakt. 'Echt schokt' in de zin dat ik verontwaardigd het boek terzijde zou leggen.
Geplaatst door: Maarten | 30 april 2006 om 10:04
Nee, en ja - ik had van het boek gehoord en las het met provencaalse vertraging, nav de besprekingen en reacties had ik het me schokkender voorgesteld. Dat ie echt te ver zou zijn gegaan. Maar nee dus. Dat was mijn teleurstelling.
Geplaatst door: Literatuuraire | 30 april 2006 om 12:30
En dat het te gezocht is ben ik tegelijk ook hier en daar met Jacob eens, evenwel moet men bedenken dat het een parodie en een satire is: het gaat dus niet om karakters en hun evt ontwikkeling.
Geplaatst door: Literatuuraire | 30 april 2006 om 12:32
(@ reactie van 12.30 uur) Ook dat kan fnuikend zijn voor de leeservaring: verkeerde verwachtingen en daardoor een verkeerde leeservaring. Zelf probeer ik recensies te mijden van boeken die ik wil lezen. Met als curieus bijgevolg: dat ik meer recensies lees van boeken die me niet interesseren dan van boeken die me wel interesseren.
Geplaatst door: Maarten | 30 april 2006 om 15:23
Je moet recensie juist weten te gebruiken! Bijv als de recensent niet aanstaat, staat heb boek wat hij afkraakt je wrsch wel aan!
Etty kraakt Guepin af en hemelt met de mummelende Campert alsof die al niet decennia hetzelfde mummelt, nu nog een keer een al 100 keer uitgekauwd thema, dan weet je, Etty sucks, go for Guepin! ;)
Geplaatst door: Literatuuraire | 1 mei 2006 om 3:29
Bovendein schrijf ikzlef ook recensies dus ik weet wat het is. Uiteindelijk moet je wat opschrijven, wat danook. ;)
Geplaatst door: Literatuuraire | 1 mei 2006 om 3:30
Zeker moet je recensies kunnen gebruiken. Maar er zit een risico aan: het plot wordt verklapt, je 'voor-oordeel' wordt een verkeerde kant op gestuurd. Als ik een boek zeker wil lezen, wil ik er het liefst zo min mogelijk van af weten. Achterflappen lees ik ook nooit.
Geplaatst door: maarten | 1 mei 2006 om 7:54
Wat betreft de verhaallijn en totaalcompositie:
Naar mijn gevoel dient het zogezegde hoofdthema van "De joodse messias" slechts als "excuus" of als voorwendsel om werkelijk àlle grote taboes van onze tijd een stevig pootje te kunnen lichten, en om aldus een illusie van eenheid te scheppen in wat in feite een losse satirebundel is. Maar dan wel een vaak zeer rake en sterk geschreven satirebundel over onze "moderne" wereld.
Geplaatst door: Thomas | 23 mei 2007 om 14:40